Tijdens de zwangerschap ondergaat uw lichaam verschillende veranderingen. De groeiende baarmoeder, hormonale aanpassingen en toenemende belasting hebben onder andere een invloed op de buikspieren, bekkenbodem en spieren rondom het bekken.
De bekkenbodem speelt een belangrijke rol bij de ondersteuning van de bekkenorganen en de controle over urine en stoelgang. Tijdens de zwangerschap wordt deze spiergroep extra belast en bij een vaginale bevalling worden de spieren en het omliggende weefsel sterk uitgerekt.
Ook na een keizersnede heeft het lichaam voldoende hersteltijd nodig. Naast de belasting tijdens de zwangerschap moet het lichaam herstellen van een buikoperatie.
Hoewel het natuurlijke herstel onmiddellijk na de bevalling begint, betekent dit niet dat alle spieren en weefsels na enkele weken opnieuw hun oorspronkelijke belastbaarheid hebben bereikt.
Daarom is het belangrijk om de terugkeer naar sport geleidelijk op te bouwen.
Lopen is een sport waarbij het lichaam herhaaldelijk schokken moet opvangen.
Bij iedere landing komt er een kracht vrij die via de voeten en benen verder door het lichaam wordt opgevangen. Daarnaast zorgt lopen voor wisselende drukveranderingen in de buikholte.
Ook de bekkenbodem moet tijdens deze activiteit voldoende kunnen reageren op de belasting.
Wanneer de bekkenbodemspieren na de zwangerschap onvoldoende kracht, uithoudingsvermogen of coördinatie hebben, kunnen klachten ontstaan of duidelijker worden tijdens het lopen.
Denk bijvoorbeeld aan urineverlies, een zwaar gevoel in de vagina of pijn in het bekkengebied.
Dit betekent niet dat lopen schadelijk is voor de bekkenbodem. Wel is het belangrijk dat het lichaam voldoende hersteld en voorbereid is om de belasting aan te kunnen.
De richtlijn Returning to Running Postnatal van Goom, Donnelly en Brockwell (2019) adviseert om niet vóór drie maanden na de bevalling opnieuw te beginnen lopen.
De auteurs stellen voor om gedurende de eerste drie maanden vooral te focussen op activiteiten met een lagere schokbelasting en op het herstel van de buik- en bekkenbodemspieren.
Een geleidelijke terugkeer naar lopen kan vervolgens overwogen worden vanaf drie tot zes maanden na de bevalling, afhankelijk van het individuele herstel.
Drie maanden na de bevalling is dus geen automatisch startmoment.
Niet alleen de tijd sinds de bevalling is belangrijk, maar vooral hoe uw lichaam functioneert en reageert op lichamelijke belasting.
Sommige vrouwen hebben meer tijd nodig, bijvoorbeeld na een moeilijke bevalling, een keizersnede of wanneer er nog bekkenbodem- of pijnklachten aanwezig zijn.
Voor u opnieuw begint te lopen, is het belangrijk om na te gaan of uw lichaam voldoende belastbaar is.
Hierbij wordt niet alleen gekeken naar de bekkenbodemspieren, maar ook naar de buikspieren, spierkracht, stabiliteit en algemene conditie.
De richtlijn beschrijft verschillende bewegingstesten die kinesitherapeuten kunnen gebruiken om de belastbaarheid te beoordelen.
Voorbeelden hiervan zijn:
Deze oefeningen moeten uitgevoerd kunnen worden zonder urineverlies, een zwaar of drukkend gevoel in de vagina of pijnklachten.
Het gaat hierbij niet om een test die u verplicht zelfstandig moet uitvoeren, maar om voorbeelden van hoe de belastbaarheid tijdens een kinesitherapeutisch onderzoek beoordeeld kan worden.
Het succesvol uitvoeren van deze oefeningen is bovendien geen garantie dat het lichaam volledig klaar is om te lopen. Ook andere factoren moeten mee in rekening worden gebracht.
Sommige klachten kunnen erop wijzen dat de belasting tijdens het lopen voorlopig te hoog is.
Let onder andere op volgende signalen:
Urineverlies tijdens het lopen
Ongewild urineverlies tijdens lichamelijke inspanning kan wijzen op een verminderde controle of ondersteuning van de bekkenbodem.
Hoewel dit na een bevalling regelmatig voorkomt, is het geen klacht die u zomaar moet aanvaarden.
Een zwaar of drukkend gevoel in de vagina
Een gevoel van druk, zwaarte of een uitstulping in de vagina kan passen bij verzakkingsklachten.
Wanneer deze klachten tijdens of na het sporten optreden, is het belangrijk om de belasting aan te passen en de oorzaak te laten onderzoeken.
Pijn in het bekken of de lage rug
Aanhoudende of toenemende pijn tijdens of na het lopen kan erop wijzen dat uw lichaam de huidige belasting onvoldoende verdraagt.
Een verminderde controle over de buikspieren
Wanneer de buikspieren onvoldoende functioneren, kan dit invloed hebben op de manier waarop de romp tijdens beweging wordt belast.
Een diastase, waarbij de afstand tussen de rechte buikspieren vergroot is, betekent op zichzelf niet dat lopen onmogelijk is. Vooral de functionele controle en belastbaarheid van de buikwand zijn belangrijk.
Toenemend bloedverlies
Wanneer lichamelijke activiteit gepaard gaat met nieuw of toenemend vaginaal bloedverlies dat niet bij de menstruatie hoort, is medische beoordeling aangewezen.
Ervaart u een of meerdere van deze klachten? Dan is het verstandig om de loopbelasting te verminderen of tijdelijk te onderbreken en professioneel advies in te winnen.
Postnatale kinesitherapie kan een belangrijke rol spelen bij de voorbereiding op het hervatten van lopen.
Tijdens een individuele evaluatie wordt onderzocht hoe uw lichaam herstelt na de zwangerschap en bevalling en welke aandachtspunten er eventueel aanwezig zijn.
Daarbij kan onder andere gekeken worden naar:
Op basis van deze bevindingen kan een persoonlijk oefenprogramma opgesteld worden.
Dit kan bestaan uit bekkenbodemtraining, gerichte spierversterkende oefeningen, stabiliteits- en coördinatieoefeningen en een geleidelijke opbouw van activiteiten met meer schokbelasting.
Het uiteindelijke doel is om uw lichaam voldoende voor te bereiden op de specifieke belasting van het lopen.
Wanneer uw lichaam voldoende hersteld is en u klaar bent om opnieuw te beginnen, is een geleidelijke opbouw belangrijk.
De richtlijn adviseert om te starten met korte loopintervallen aan een rustig tempo, afgewisseld met wandelpauzes.
Een eerste loopsessie kan bijvoorbeeld bestaan uit één à twee minuten rustig lopen, gevolgd door een wandelpauze. Afhankelijk van uw belastbaarheid kan dit in korte blokken herhaald worden.
Naarmate uw lichaam de belasting goed verdraagt, kunnen de loopintervallen geleidelijk verlengd worden.
Het is hierbij verstandig om eerst de totale looptijd op te bouwen voordat u de snelheid of intensiteit verhoogt.
Ook voldoende herstel tussen de trainingen is belangrijk.
Let niet alleen op hoe u zich tijdens het lopen voelt, maar ook op de reactie van uw lichaam in de uren en dagen nadien.
Ontstaan er klachten zoals urineverlies, een zwaar gevoel in de vagina of toenemende pijn? Dan is het aangewezen om de belasting opnieuw aan te passen.
Het herstel na een bevalling wordt niet uitsluitend bepaald door spierkracht.
Ook andere factoren kunnen een belangrijke rol spelen bij het opnieuw opnemen van sport.
Slaap en vermoeidheid
De eerste maanden na een bevalling gaan vaak gepaard met onderbroken nachten. Een gebrek aan slaap kan de lichamelijke recuperatie beïnvloeden.
Borstvoeding
Borstvoeding hoeft op zichzelf geen belemmering te zijn om opnieuw te sporten. Wel is het belangrijk om rekening te houden met voldoende vochtinname, voeding en comfort tijdens het bewegen.
Algemene conditie
Afhankelijk van hoe actief u tijdens de zwangerschap bent gebleven, kan uw conditie veranderd zijn. Ook deze moet mogelijk opnieuw opgebouwd worden.
Voeding en energie
Het lichaam heeft voldoende energie nodig om te herstellen en te kunnen sporten. Zeker tijdens de borstvoedingsperiode is het belangrijk om rekening te houden met de verhoogde energiebehoefte.
Een goede sporthervatting houdt dus rekening met het volledige herstelproces, niet alleen met de spieren.
Ook wanneer u na de bevalling geen specifieke klachten ervaart, kan een postnatale evaluatie nuttig zijn.
De afwezigheid van klachten tijdens dagelijkse activiteiten betekent namelijk niet automatisch dat het lichaam ook klaar is voor een sport met een hoge schokbelasting.
Tijdens een kinesitherapeutische evaluatie kan nagegaan worden hoe de bekkenbodem, buikspieren en andere belangrijke spiergroepen functioneren.
Op basis hiervan krijgt u gerichte adviezen en oefeningen om de belasting veilig en geleidelijk op te bouwen.
Zo kan u met meer inzicht en vertrouwen opnieuw beginnen lopen.
Opnieuw beginnen lopen na de bevalling is voor veel vrouwen een belangrijke stap in het hervatten van hun vroegere activiteiten.
Toch is het belangrijk om het herstel van uw lichaam voldoende tijd te geven.
De richtlijn Returning to Running Postnatal adviseert om de eerste drie maanden na de bevalling vooral te focussen op herstel en activiteiten met een lage schokbelasting. Vanaf drie tot zes maanden kan een geleidelijke terugkeer naar lopen overwogen worden, op voorwaarde dat het lichaam voldoende hersteld is en geen relevante klachten vertoont.
Niet hoe snel u opnieuw kan lopen is belangrijk, maar hoe goed uw lichaam voorbereid is op de belasting.
Postnatale kinesitherapie kan u hierbij begeleiden door uw belastbaarheid te evalueren, eventuele klachten aan te pakken en een persoonlijk oefenprogramma op te stellen.
Zo werkt u stap voor stap aan een verantwoorde terugkeer naar het lopen.
Binnen ons team is Sarah Swennen onze kinesiste voor bekkenbodem- en postnatale kinesitherapie. Met haar uitgebreide interesse en diepgaande opleidingen; kan ze klachten aan de bekkenbodem gericht onderzoeken en behandelen.
Haar persoonlijke aanpak, discrete begeleiding en oog voor de werkelijke oorzaak van klachten zorgen ervoor dat patiënten zich sterker, zekerder en meer in balans voelen, niet alleen op korte, maar ook op lange termijn.
Wil je ontdekken wat bekkenbodemkinesitherapie in Hasselt - Kiewit voor jou kan betekenen? Neem dan contact op en richt u tot Sarah en plan je eerste intakegesprek. Wij zorgen dat op een discrete manier uw vraag rechtstreeks bij Sarah terechtkomt. Wil je meer weten kan u ook altijd terecht op de pagina van Bekkenbodemkinesitherapie of Pre- en postnatale kinesitherapie zelf of de rest van onze blog.
