Veel vrouwen denken dat pijn tijdens het vrijen er nu eenmaal bij hoort. Misschien was de eerste keer pijnlijk, ervaart u sinds de bevalling ongemak of heeft u al jarenlang moeite met penetratie.
Sommige vrouwen proberen de pijn te verdragen, terwijl anderen bepaalde seksuele handelingen steeds vaker vermijden. Ook schaamte of de gedachte dat de klachten vanzelf zullen verdwijnen, kan ervoor zorgen dat vrouwen lange tijd wachten voordat ze hulp zoeken.
Toch is het belangrijk om te weten dat terugkerende of aanhoudende pijn tijdens seks geen vanzelfsprekend onderdeel is van een gezond seksueel functioneren.
Pijn is een signaal van het lichaam dat aandacht verdient. Er kunnen verschillende lichamelijke en psychologische factoren aan de basis liggen en deze kunnen elkaar onderling beïnvloeden.
U hoeft dus niet te blijven rondlopen met deze klachten.
Pijn tijdens seks wordt ook wel dyspareunie genoemd. De pijn kan optreden vóór, tijdens of na seksuele activiteit en verschilt sterk van vrouw tot vrouw.
Globaal maken we een onderscheid tussen twee vormen.
Bij oppervlakkige pijn bevindt de pijn zich voornamelijk ter hoogte van de vulva of de vaginale opening.
Vrouwen beschrijven deze pijn vaak als branderig, schrijnend, stekend of alsof de huid geïrriteerd is.
De klachten kunnen ontstaan bij het binnendringen van de penis, maar soms ook bij het inbrengen van een tampon, een vinger of tijdens een gynaecologisch onderzoek.
Bij sommige vrouwen is zelfs lichte aanraking van de vaginale opening al pijnlijk.
Bij diepe pijn bevindt het ongemak zich verder in de vagina, het bekken of de onderbuik.
De pijn wordt vaak ervaren bij diepere penetratie en kan afhankelijk zijn van de houding of beweging.
Deze vorm van pijn kan verschillende oorzaken hebben, waaronder bepaalde gynaecologische aandoeningen zoals endometriose.
Daarom is het belangrijk dat aanhoudende seksuele pijnklachten medisch beoordeeld worden, zodat mogelijke onderliggende aandoeningen vastgesteld of uitgesloten kunnen worden.
Seksuele pijnklachten hebben niet altijd één duidelijke oorzaak. Vaak ontstaat de pijn door een combinatie van verschillende factoren.
De bekkenbodem bestaat uit een groep spieren die onder andere betrokken zijn bij het plassen, de stoelgang en het seksueel functioneren.
Tijdens penetratie moeten deze spieren voldoende kunnen ontspannen. Wanneer de bekkenbodemspieren voortdurend te veel spanning vasthouden of onbewust aanspannen, kan penetratie moeilijk of pijnlijk worden.
Deze verhoogde spierspanning kan ontstaan als reactie op pijn, stress, angst of eerdere negatieve ervaringen. Soms is er geen duidelijke aanleiding.
Een te gespannen bekkenbodem kan gepaard gaan met een branderig of drukkend gevoel en het gevoel dat penetratie moeilijk of zelfs onmogelijk is.
Bij vaginisme is er sprake van moeilijkheden met penetratie, waarbij onwillekeurige aanspanning van de bekkenbodemspieren en angst of spanning een rol kunnen spelen.
Sommige vrouwen ervaren hierdoor pijn, terwijl penetratie bij anderen helemaal niet lukt.
Dit kan zich voordoen tijdens seks, maar ook bij het gebruik van tampons of tijdens een gynaecologisch onderzoek.
Het is belangrijk om te weten dat deze reactie niet bewust wordt uitgelokt. Het lichaam kan automatisch reageren met verhoogde spierspanning, ook wanneer er wel een verlangen is naar seksuele intimiteit.
Vulvodynie is een verzamelnaam voor aanhoudende pijn ter hoogte van de vulva, zonder dat er een duidelijke onderliggende oorzaak kan worden vastgesteld.
De pijn kan spontaan aanwezig zijn of ontstaan door aanraking of druk.
Wanneer de pijn vooral gelokaliseerd is aan de vaginale opening en uitgelokt wordt door aanraking of penetratie, spreken we van gelokaliseerde, uitgelokte vulvodynie of vestibulodynie.
Vrouwen omschrijven deze klachten vaak als een branderig, prikkelend of schrijnend gevoel.
Bij seksuele opwinding wordt de vagina doorgaans vochtiger, waardoor wrijving tijdens penetratie vermindert.
Wanneer er onvoldoende lubricatie aanwezig is, kan de verhoogde wrijving pijn en irritatie veroorzaken.
Vaginale droogheid kan onder andere samenhangen met hormonale veranderingen, bijvoorbeeld tijdens de borstvoedingsperiode of na de menopauze, maar ook met onvoldoende opwinding.
Na een bevalling kunnen lichamelijke veranderingen, littekens of gevoeligheid van het weefsel bijdragen aan seksuele pijnklachten.
Bijvoorbeeld na een knip, een ruptuur of een andere ingreep in het bekkengebied.
Soms ontstaat er als reactie op de pijn een verhoogde spanning van de bekkenbodemspieren, waardoor het ongemak blijft bestaan.
Ook infecties, huidaandoeningen, hormonale veranderingen, endometriose en andere gynaecologische aandoeningen kunnen seksuele pijn veroorzaken.
Daarnaast kunnen stress, vermoeidheid, angst en eerdere pijnervaringen de klachten beïnvloeden.
Daarom is het belangrijk om seksuele pijn vanuit een breed perspectief te bekijken en niet uitsluitend te focussen op één mogelijke oorzaak.
Wanneer seks herhaaldelijk pijn veroorzaakt, kan het lichaam hierop beginnen te anticiperen.
De gedachte dat penetratie opnieuw pijn zal doen, kan leiden tot spanning of angst. Als gevolg hiervan kunnen de bekkenbodemspieren onbewust aanspannen.
Tegelijk kan de seksuele opwinding afnemen, waardoor de vaginale lubricatie vermindert. Hierdoor kan penetratie opnieuw pijnlijk worden.
Op die manier kan een vicieuze cirkel ontstaan waarbij pijn, spierspanning en angst elkaar versterken.
Dit betekent niet dat de pijn ingebeeld is. De pijn is werkelijk aanwezig, maar wordt mogelijk beïnvloed door verschillende processen in het lichaam.
Het doorbreken van deze wisselwerking kan een belangrijk onderdeel zijn van de behandeling.
Wanneer het functioneren van de bekkenbodem een rol speelt bij seksuele pijnklachten, kan gespecialiseerde bekkenbodemkinesitherapie een waardevolle behandeling zijn.
Tijdens een eerste consultatie wordt uitgebreid stilgestaan bij uw klachten, de omstandigheden waarin de pijn ontstaat en de mogelijke beïnvloedende factoren.
Indien aangewezen en met uw toestemming kan ook de werking van de bekkenbodemspieren onderzocht worden.
Afhankelijk van de bevindingen kan de behandeling zich richten op:
Bij seksuele pijnklachten is het belangrijk om te benadrukken dat de behandeling niet noodzakelijk gericht is op het versterken van de bekkenbodemspieren.
Wanneer de bekkenbodem te gespannen is, ligt de nadruk vaak net op ontspanning en het opnieuw leren controleren van deze spieren.
De behandeling wordt steeds aangepast aan uw persoonlijke klachten, mogelijkheden en grenzen. U behoudt daarbij op elk moment de controle over wat er tijdens de behandeling gebeurt.
Afhankelijk van de oorzaak kan ook samenwerking met een huisarts, gynaecoloog, seksuoloog of andere zorgverlener aangewezen zijn.
Een belangrijke eerste stap is om de pijn serieus te nemen.
Wanneer een bepaalde seksuele handeling pijn veroorzaakt, is het niet aangewezen om uzelf te forceren of door de pijn heen te gaan.
Probeer aandacht te besteden aan wat uw lichaam aangeeft en bespreek uw klachten indien mogelijk met uw partner.
Seksualiteit hoeft bovendien niet uitsluitend rond penetratie te draaien. Er bestaan verschillende manieren om intimiteit en seksueel plezier te ervaren, zonder handelingen die pijn veroorzaken.
Bij onvoldoende lubricatie kan een geschikt glijmiddel soms helpen om wrijving te verminderen. Dit lost echter niet elke oorzaak van seksuele pijn op.
Blijven de klachten terugkomen of houden ze aan? Bespreek ze dan met uw huisarts of gynaecoloog. Deze kan nagaan of verder onderzoek of een gerichte behandeling nodig is.
U hoeft niet te wachten tot de pijn ernstig wordt of uw seksualiteit volledig beïnvloedt.
Wanneer penetratie regelmatig pijnlijk is, u bepaalde seksuele handelingen vermijdt uit angst voor pijn of u merkt dat de klachten uw dagelijks leven beïnvloeden, is het zinvol om hulp te zoeken.
Ook wanneer u al langere tijd pijn ervaart, kunnen er nog behandelingsmogelijkheden zijn.
Een goede begeleiding begint bij het begrijpen van uw klachten en het onderzoeken van de mogelijke oorzaken.
Pijn tijdens seks komt bij vrouwen voor, maar mag niet beschouwd worden als iets wat er nu eenmaal bij hoort.
Of de pijn nu recent ontstaan is of al jarenlang aanwezig is: uw klachten verdienen aandacht.
De oorzaken kunnen uiteenlopend zijn en soms spelen meerdere factoren tegelijk een rol. Gelukkig bestaan er verschillende behandelingsmogelijkheden.
Wanneer de bekkenbodem betrokken is bij de pijnklachten, kan bekkenbodemkinesitherapie helpen om de spiercontrole te verbeteren, spanning te verminderen en opnieuw vertrouwen te krijgen in uw lichaam.
Seks hoeft geen pijn te doen. U hoeft zich niet te forceren en u hoeft deze klachten niet alleen te dragen.
Ervaart u pijn tijdens het vrijen? Dan kan een gerichte evaluatie een eerste stap zijn naar meer inzicht in uw klachten en een passende behandeling.
Binnen ons team is Sarah Swennen onze kinesiste voor bekkenbodemkinesitherapie. Met haar uitgebreide interesse en diepgaande opleidingen; kan ze klachten aan de bekkenbodem gericht onderzoeken en behandelen.
Haar persoonlijke aanpak, discrete begeleiding en oog voor de werkelijke oorzaak van klachten zorgen ervoor dat patiënten zich sterker, zekerder en meer in balans voelen, niet alleen op korte, maar ook op lange termijn.
Wil je ontdekken wat bekkenbodemkinesitherapie in Hasselt - Kiewit voor jou kan betekenen? Neem dan contact op en richt u tot Sarah en plan je eerste intakegesprek. Wij zorgen dat op een discrete manier uw vraag rechtstreeks bij Sarah terechtkomt. Wil je meer weten kan u ook altijd terecht op de pagina van Bekkenbodemkinesitherapie of Pre- en postnatale kinesitherapie zelf of de rest van onze blog.
